کلمپ و اتصالات نورپردازی شاید در مقایسه با Moving Head، PAR یا سایر تجهیزات صحنه قطعات ساده‌ای به نظر برسند، اما بخش مهمی از نصب تجهیزات روی Truss و سازه‌های مناسب را تشکیل می‌دهند.
کلمپ وظیفه دارد Fixture را به Truss، Pipe یا Bar مناسب Rigging متصل کند. در کنار آن، قطعاتی مثل Omega Bracket، Safety Cable، Spigot و اتصالات خود Truss نیز هرکدام وظیفه مشخصی دارند.
در این گروه با مدل‌های مختلفی مثل Half Coupler، Trigger Clamp، Hook Clamp، C-Clamp، Swivel Coupler، Eye Clamp، Spigot و Safety Cable روبه‌رو می‌شوید. قطعاتی مثل Coupler، Pin و R-Clip نیز در اتصال بخش‌های مختلف بعضی سیستم‌های Truss استفاده می‌شوند.
برای انتخاب این تجهیزات فقط ظاهر یا اندازه کلمپ کافی نیست. قطر Tube، وزن Fixture، نوع Mounting Point، ظرفیت کاری قطعه و مشخصات سازه باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
Clamp رابط مکانیکی بین Fixture و سازه‌ای است که قرار است تجهیز روی آن نصب شود.
یک سمت کلمپ روی Tube قرار می‌گیرد و سمت دیگر، بسته به طراحی، می‌تواند از طریق M10، M12، Bolt، Eye، Spigot یا Omega Bracket به تجهیزات متصل شود.
نوع بسته شدن کلمپ‌ها نیز یکسان نیست. بعضی مدل‌ها برای نصب و باز کردن سریع طراحی شده‌اند و بعضی دیگر بخش بیشتری از محیط Tube را در بر می‌گیرند.
به همین دلیل نمی‌توان فقط از روی عنوان Clamp مشخص کرد که برای چه تجهیزی مناسب است. باید مشخصات همان مدل و تجهیزی که قرار است نصب شود در کنار یکدیگر بررسی شوند.
Half Coupler یکی از کلمپ‌های رایج در سیستم‌های نورپردازی و Rigging است. این نوع Clamp بخش قابل‌توجهی از محیط Tube را در بر می‌گیرد و بعد از بسته شدن روی سازه محکم می‌شود.
بسته به مشخصات مدل، می‌توان از Half Coupler برای نصب تجهیزاتی مثل Moving Head، Beam، Wash، Profile و بعضی تجهیزات دیگر استفاده کرد.
البته تمام Half Couplerها ظرفیت یکسانی ندارند.
جنس بدنه، نوع Bolt، طراحی Clamp و WLL اعلام‌شده توسط سازنده باید برای هر مدل جداگانه بررسی شوند. مشابه بودن ظاهر دو کلمپ به این معنی نیست که ظرفیت یا کاربرد آنها هم یکسان است.
Trigger Clamp یا Quick Trigger Clamp بیشتر زمانی کاربرد دارد که سرعت نصب و جمع‌آوری تجهیزات اهمیت داشته باشد.
مکانیزم این نوع کلمپ اجازه می‌دهد Clamp سریع‌تر روی Tube قرار بگیرد و سپس در موقعیت موردنظر محکم شود.
در کنسرت، Event و پروژه‌هایی که تعداد زیادی Fixture در مرحله Load-In نصب و بعد از برنامه دوباره جمع‌آوری می‌شوند، این ساختار می‌تواند کار تکنسین‌ها را سریع‌تر کند.
اما Trigger بودن کلمپ ارتباط مستقیمی با ظرفیت تحمل بار آن ندارد. دو Trigger Clamp با ظاهر مشابه ممکن است WLL و محدوده قطر Tube متفاوتی داشته باشند.
Hook Clamp طراحی قلاب‌مانندی دارد و روی Tube قرار می‌گیرد. سپس با Bolt یا مکانیزم مربوط به همان مدل محکم می‌شود.
این طراحی ساده است و سال‌ها در سیستم‌های نورپردازی صحنه استفاده شده است.
C-Clamp نیز یکی از مدل‌های شناخته‌شده، به‌خصوص در تئاتر، استودیو و سیستم‌های نور ثابت است. فرم کلی آن شبیه حرف C است و با استفاده از پیچ روی Pipe یا Bar مناسب محکم می‌شود.
در هر دو مدل باید قطر سازه، وزن Fixture، نحوه نصب و Rated Load کلمپ بررسی شوند.
یکی از مهم‌ترین مشخصات هنگام انتخاب Clamp، قطر Tube است.
بسیاری از Trussهای رایج دارای Tubeهایی با قطر نزدیک به 50 میلی‌متر هستند و به همین دلیل کلمپ‌هایی با محدوده‌ای در حدود 48 تا 51 میلی‌متر بسیار رایج شده‌اند.
اما همه Trussها چنین قطری ندارند. برای مثال بعضی Mini Trussها یا سازه‌های دیگر از Tube کوچک‌تری استفاده می‌کنند.
بنابراین عبارت «کلمپ 50 میلی‌متری» را به‌تنهایی ملاک قرار ندهید. محدوده قطر اعلام‌شده برای همان مدل باید با Tube سازه شما سازگار باشد.
استفاده از Clamp نامناسب و تلاش برای جبران اختلاف قطر با سفت کردن بیش از حد اتصال، روش درستی برای نصب تجهیزات نیست.
یکی از مهم‌ترین مشخصاتی که هنگام خرید کلمپ باید بررسی شود، WLL یا Working Load Limit است.
WLL حداکثر بار کاری مجازی است که سازنده برای قطعه و در شرایط مشخص تعریف کرده است.
این عدد با Breaking Load تفاوت دارد. اگر یک قطعه در آزمایش تحت بار بسیار بیشتری دچار شکست نشده باشد، به این معنی نیست که می‌توان همان مقدار بار را در استفاده عادی یا نصب بالای سر افراد روی آن قرار داد.
نکته مهم‌تر این است که ظرفیت یک سیستم نصب فقط به Clamp وابسته نیست.
مسیر بار را می‌توان به شکل ساده این‌طور در نظر گرفت:
Fixture → Bracket → Clamp → Truss → Support → Structure
هرکدام از این بخش‌ها ظرفیت مشخصی دارند و ظرفیت مجاز کل سیستم با بررسی تمام اجزای مسیر بار تعیین می‌شود.
بنابراین یک Clamp با WLL بالا به‌تنهایی به این معنی نیست که می‌توان همان مقدار بار را در هر نقطه‌ای از Truss نصب کرد.
در بسیاری از Moving Headها، Clamp مستقیماً به بدنه Fixture بسته نمی‌شود.
ابتدا یک Omega Bracket یا Quick-Lock Bracket به نقاطی که سازنده روی دستگاه مشخص کرده متصل می‌شود و سپس Clamp روی این Bracket نصب می‌شود.
بسته به طراحی و وزن Fixture ممکن است یک یا چند Mounting Point برای نصب در نظر گرفته شده باشد. روش صحیح نصب باید مطابق دستورالعمل همان تجهیز انجام شود.
در کلمپ‌ها نیز ممکن است با اتصال‌هایی مثل M10 یا M12 روبه‌رو شوید.
اما بزرگ‌تر بودن Bolt به‌تنهایی به معنی ظرفیت بیشتر کل مجموعه نیست. جنس Bolt، طراحی Clamp، Bracket، جهت اعمال بار و ساختار کامل اتصال همگی در ظرفیت مجموعه نقش دارند.
Safety Cable یا Safety Wire جای Clamp اصلی را نمی‌گیرد. این قطعه یک اتصال ثانویه یا Secondary Safety است.
هدف آن این است که اگر اتصال اصلی Fixture دچار مشکل شد، خطر سقوط آزاد تجهیزات کاهش پیدا کند.
Safety باید به نقطه‌ای متصل شود که برای این کاربرد در نظر گرفته شده باشد. دستگیره پلاستیکی، کابل برق یا بخش‌هایی از بدنه که برای تحمل بار طراحی نشده‌اند، جای مناسبی برای اتصال Safety نیستند.
طول Safety نیز باید متناسب باشد. Slack بیش از حد می‌تواند باعث شود Fixture قبل از مهار شدن فاصله بیشتری سقوط کند و نیروی ضربه‌ای بیشتری به اتصال وارد شود.
خود Safety Cable و Connector مورد استفاده نیز باید Rating متناسب با کاربرد داشته باشند.
کلمپی که برای نصب چراغ استفاده می‌شود با اتصالات خود Truss تفاوت دارد.
در بسیاری از سیستم‌های تراس، Sectionهای مختلف با استفاده از Conical Coupler، Coupler Pin و R-Clip به یکدیگر متصل می‌شوند.
Coupler بین دو Section قرار می‌گیرد، Pin اتصال مکانیکی را کامل می‌کند و R-Clip از خارج شدن ناخواسته Pin جلوگیری می‌کند.
این قطعات بخشی از سیستم سازه هستند و باید متناسب با Family و Series همان Truss انتخاب شوند.
پیچ معمولی، Pin دست‌ساز یا قطعه‌ای که صرفاً از نظر ظاهری مشابه است، جایگزین مناسبی برای Hardware اصلی یک سیستم Truss نیست.
Swivel Coupler معمولاً از دو Clamp تشکیل شده که توسط یک Pivot به یکدیگر متصل شده‌اند. این ساختار اجازه می‌دهد دو Tube در زاویه‌های مختلف نسبت به یکدیگر قرار بگیرند.
در Fixed Coupler زاویه اتصال ثابت است و دو عضو در موقعیت مشخصی نسبت به یکدیگر قرار می‌گیرند.
این Couplerها بیشتر برای اتصال Tubeها به یکدیگر استفاده می‌شوند و کاربرد آنها با Clamp نصب Fixture متفاوت است.
به همین دلیل هنگام انتخاب باید مشخص باشد که به کلمپ نصب چراغ نیاز دارید یا قطعه‌ای برای اتصال بخش‌های سازه.
قبل از انتخاب Clamp ابتدا مشخص کنید چه Fixtureی قرار است روی چه سازه‌ای نصب شود. بعد می‌توانید مشخصات قطعات مختلف را دقیق‌تر مقایسه کنید.
مهم‌ترین مواردی که باید بررسی شوند عبارت‌اند از:
اگر تجهیزات در فضای باز استفاده می‌شوند، شرایط محیطی و احتمال خوردگی قطعات هم باید در نظر گرفته شود.
برای نصب تجهیزات سنگین و به‌خصوص Overhead Rigging، دستورالعمل سازنده Fixture، Clamp و Truss و الزامات ایمنی پروژه باید رعایت شوند و نصب توسط فرد واجد صلاحیت انجام شود.
در دسته‌بندی کلمپ و اتصالات نورپردازی اکوچراغی می‌توانید مدل‌های موجود را براساس نوع اتصال، قطر Tube و کاربرد مقایسه کنید. در این گروه، سازگاری صحیح Clamp با Fixture و سازه اهمیت بسیار بیشتری از بزرگ‌تر یا سنگین‌تر بودن خود کلمپ دارد.
Clamp قطعه‌ای مکانیکی است که برای اتصال Fixture نورپردازی یا بعضی تجهیزات جانبی به Truss، Pipe یا سازه مناسب استفاده می‌شود.
هیچ‌کدام برای تمام پروژه‌ها بهتر نیستند. Trigger Clamp معمولاً نصب و باز کردن سریع‌تری دارد، اما مواردی مثل WLL، قطر Tube و سازگاری با Fixture باید برای مدل دقیق بررسی شوند.
باید محدوده قطر اعلام‌شده توسط سازنده Clamp بررسی شود. بسیاری از مدل‌های این گروه برای Tubeهایی با قطر حدود 48 تا 51 میلی‌متر طراحی شده‌اند، اما این محدوده برای همه محصولات یکسان نیست.
WLL یا Working Load Limit ظرفیت کاری مجازی است که سازنده برای قطعه و تحت شرایط مشخص تعیین کرده است. این عدد با Breaking Load تفاوت دارد.
انتخاب باید براساس وزن Fixture، WLL کلمپ، قطر Tube، روش نصب تعیین‌شده توسط سازنده، Omega Bracket، Secondary Safety و ظرفیت خود Truss و سازه انجام شود. برای نصب‌های Overhead سنگین، طراحی و اجرای Rigging باید توسط فرد واجد صلاحیت انجام شود.
